Çocuklarda Ölüm Kavramı

Çocuklarda Ölüm Kavramı, Okul öncesi dönem olarak ifade edilen ve 3 – 6 yaş arası çocukların sıklıkla ölüm hakkında soru sormaya başlandığı görülür. Çünkü çocuklar bu yaşlarda en az bir kere sokakta ölmüş bir hayvan görür ya da televizyonda bir ölüm haberi duyar. Bunun yanında okunan bir kitapta ölümden bahsedildiği ya da kendi arkadaşlarıyla oynadıkları oyunda bir kereliğine olsa bile ölümü canlandırdıkları görülür. Dolayısıyla ölüm hakkında konuşmalarına fırsat vermek, aslında zihinde henüz sadece adı belli olan ama içi pek dolu olmayan bir olguya neden olur. Böylece çocuklarda ölüm kavramı ilgili ihtiyaç duydukları bilgi verilebilir, onları olası kriz durumlarına hazırlayabilir ve üzgün olduklarında onlara daha kolay eşlik edilebilir.

Çocuklarla Ölüm Hakkında Konuşurken Uygun Olmayan Tutumlar

Çocuklarla ölüm kavramına dair konuşurken uygun olmayan bazı tutumlar vardır. Bunlardan biri “kaçınmak” diğeri ise “yüzleştirmek” tir. Ebeveyn tarafından ölüm konusundan kaçınmak çocuk için bir anlam ifade eder. Çocuk anne-babasının yüzünden, sesinden, duruşundan bu konunun üzüntü verici olduğu düşüncesine kapılır. Üstün gözlem yeteneklerine sahip olan çocuklar tarafından “eğer annem ve babam bununla ilgili konuşmuyorsa bu kötü bir şey olmalı, en iyisi ben de konuşmayayım” ya da “bu konuda konuşmamalıyım çünkü bu konu anne ve babamı üzüyor” demelerine sebep olabilir.  Bazı çocukların ise daha çok kaygılanmasına, ebeveynlerine nasıl hissettiklerini söylememesine neden olabilir. Bilinmeyenin korkusu çocuklar için her zaman gerçekle yüzleşmekten daha zor bir durumdur. Uygun olmayan diğer yaklaşım ise yüzleştirmek, çocukları anlamayacakları ya da bilmek istemeyecekleri bilgilere karşı karşıya bırakmayı içerir. Hassas konuların her birinde olduğu gibi bu konuda da çocukları konuşmak için yüreklendirirken kaçınmak ile yüzleştirmek arasındaki ince çizginin dengede tutulması gerekir. Bunun için ebeveynler çocuklarla ölüm kavramı hakkında konuşurken bazı unsurlara dikkat etmelidir.

Çocuklarda Ölüm Kavramı

Çocuklarla Ölüm Konuşulurken Dikkat Edilmesi Gereken Unsurlar

Çocuklarla ölüm kavramı konuşurken dikkat edilmesi gereken bazı unsurlar vardır. Ebeveyn tarafından bu unsurlar dikkate alınmadan yapılacak konuşmalardan çocuğun olumsuz yönde etkilenmesi söz konusu olabilir. Çocuklarla ölüm hakkında konuşurken ebeveynlerin dikkat etmesi gereken unsurlar aşağıdaki gibi sıralanabilir:

  1. Ebeveynler, çocukların bu konuda konuşmaya istekli ve hazır oldukları zamanlara duyarlı olmalıdır.
  2. Konuşma girişimlerine açık ve sakin bir yaklaşımla karşılık verilmelidir.
  3. Çocukların söylediklerinin alt metninde bulunan merak, korku, endişe gibi duygular okunmalı ve kabul edilmelidir.
  4. Ebeveynler zihninde bu soruya yönelik basit, kısa ve yaşa uygun bir cevap hazırlamalıdır. Çocuklarda Ölüm Kavramı oluşumunda önemli bir durumdur.
  5. Ebeveynlerin kendi duygularıyla ilgili dürüst olması gereklidir.
  6. Çocuklar anne ve babalarının her şeyi bildiğini düşünürler. Ancak cevabı bilinmeyen bir soru ile karşılaşıldığında çocuğa dürüstçe bu sorunun cevabını bilmediği ama onun için öğrenebileceği söylenmelidir.
  7. Çocukların bu yaş döneminde ölümü geri dönüşü olan ve geçici bir yaşantı olarak algıladığını dolayısıyla oyunlarında kullanabileceklerini unutmamak gerekir.
  8. Çocukların tekrarla öğrendiğini ve çocuk tekrar tekrar sorarken ebeveyninde tekrar tekrar aynı şekilde cevap vermesi gerektiği unutulmamalıdır.
  9. Ölüm kelimesinin kullanımından kaçınılmamalıdır. Ölen kişi için gitti, uyuyor ifadeleri kullanılmamalıdır. Çocuklarda Ölüm Kavramı için önemlidir.
  10. Ölüm hastalık ya da yaşlılıkla bağdaştırılmamalıdır. Bunun yerine dünyadaki her canlı için bir yaşam süresinin olduğu ve yaşam süresi bitince ölündüğü söylenmelidir.
  11. Ölen kişinin gömülmesi çocuklar için zorlayıcı bir bilgidir. Dolayısıyla sorduklarında mezarlıkları ölen kişileri hatırlamak için isimleri yazılan taşların bulunduğu yerler olarak ifade etmek daha uygundur
  12. En önemlisi ebeveynin, neredeyse her sorunun altında yatan anne ve babasının ölüp ölmeyeceğine ilişkin sorulara çocuğa sakince onun her zaman yanında olduğu hissettirilmeli ve onunla birlikte uzun yıllar birlikte olma planlarının olduğu söylenmelidir.

Çocuk Cenaze Törenlerine Götürülmeli Midir?

Cenaze töreninde aşırı travmatik olaylar yaşanmayacaksa ve çocuk gelmeyi kendisi istiyorsa yaşanılanı daha iyi somutlaştırabilmesi açısından faydalı olabilir. Ayrıca törende başka insanlarında varlığını gören çocuk yalnız olmadığı duygusunu hissedecektir. Çocuklarda Ölüm Kavramı, Durumu kolaylaştırmak açısından “mezar” ya da “mezarlık” kavramlarının kullanımından kaçınılması gerekir. Bunun yerine durumu yumuşatmak açısından “… bahçesi” şeklindeki kavramlar çocuğu kasvetli ortamdan bir nebzede olsa uzaklaştıracaktır.

Çocuklarda Ölüm Kavramı

Ölüm Haberi Çocuğa Nerede Verilmelidir?

Çocuklarda Ölüm Kavramı, Ölüm haberi çocuğa, kendini en güvende hissettiği ortamda çocuğun kendini en yakın hissettiği, en sevdiği kişi tarafından verilmelidir. Daha önce hiç bulunmadığı yabancı bir ortamda asla söylenmemelidir. Ölüm gibi sarsıcı bir haberin çocuğa hiç tanımadığı yabancı biri tarafından verilmesi olayın çocuk açısından kabulleniş aşamasını güçleştirir. Ayrıca çocuk yabancı kişi yanında duygularını bastırmak zorunda kalabilir. Ölen kişi çocuğun babası ise haberi annesi, ölen annesi ise haberi babasının vermesi gerekir. Ebeveynlerin çocuklara ölüm haberini vermeye kendilerini hazır hissetmediği durumlarda çocuğa anne ve babanda sonra kendine en yakın gördüğü üçüncü şahıs tarafından söylenmesi gerektiği unutulmamalıdır.

  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli
Makale gönderim sistemimize hoş geldiniz

Galeri Alanı

828 x 478