Kişilik Bozuklukları

Kişilik Bozuklukları

Kişilik Bozuklukları

Kişilik bozukluklarının tanımı, kişilerin farklı nedenlerle normal davranışlarının sapma göstermesi olarak yapılmaktadır. Kişilik bozuklukları, belirtileri ve sonuçları bakımından birbirinden farklılaşmakta olup aynı zamanda anormal davranışların görülmeye başlanması olarak anlaşılabilmektedir.

Kişilik bozukluklarının görülmesi halinde kişilerin sosyal yaşmada zorluk çektikleri bilinmektedir. Aşırı uçlarda duygu yaşanması ya da içe dönük davranışların gösterilmesi gibi farklı şekillerde kişilik bozuklukları tanıları bulunmaktadır. Literatürde bilinen kişilik bozuklukları şu şekilde sıralanmaktadır:

Kişilik Bozuklukları
  1. Paranoid kişilik bozukluğu
  2. Şizoid kişilik bozukluğu
  3. Şizotipal kişilik bozukluğu
  4. Antisosyal kişilik bozukluğu
  5. Sınırda kişilik bozukluğu
  6. Histriyonik kişilik bozukluğu
  7. Narsistik kişilik bozukluğu
  8. Çekingen kişilik bozukluğu
  9. Bağımlı kişilik bozukluğu
  10. OKB kişilik bozukluğu

Kişilik Bozuklukları Neden Oluşur?

Kişilik bozukluğunun ortaya çıkma nedenleri, fizyolojik ve çevresel faktörler olmak üzere farklılaşmaktadır. Kişilik bozukluğuna neden olan en yaygın faktörler şu şekilde sıralanmaktadır:

  1. 0-6 yaş döneminde kişilik gelişiminde yanlış ebeveyn tutumuna maruz kalan çocuklarda yetişkinlik döneminde kişilik bozuklukları oluşabilmektedir.
  2. Merkezi sinir sistemi bozukluğundan kaynaklı olarak ortaya çıkabilmektedir.
  3. Beyin fonksiyonlarındaki bozulmalardan kaynaklı oluşabilmektedir.
  4. Bilinçaltı faktörler, geçmiş dönem travmaları da ortaya çıkma nedenleri arasında yer almaktadır.
  5. Biyolojik faktörler nedeniyle de farklı kişilik bozukluklarının ortaya çıktığı bilinmektedir.

Tüm bu nedenlerin yanında kişiye göre değişkenlik gösteren ortaya çıkma nedenlerinin de olması söz konusu olabilmektedir.

Kişilik Bozukluklarının Belirtileri Nasıl Anlaşılır?

Kişilik bozukluklarının belirtilerinin anlaşılması, öncelikli olarak sosyal çevre içerisinde birden daha fazla kişinin bu davranışları anormal olarak adlandırması ile mümkün olmaktadır. Örneğin takıntılı davranışlar görülebilir fakat bu davranışların günlük yaşam içerisinde sosyal becerileri zayıflatması bir belirti olarak bilinmektedir.

Başkaları tarafından görülmeyen şeylerin görüldüğünün iddia edilmesi ya da duyulmayan seslerin duyulduğunun iddia edilmesi de farklı bir kişilik bozukluğunun olduğunu gösterebilmektedir.

Kişilik Bozuklukları

Kişilik bozukluklarından bir diğer belirti ise ikili ilişkilerde aşırı bağımlı ya da aşırı şüpheci davranışların görülmesi olarak bilinmektedir. Bu belirtilerin kişilik bozukluğuna işaret etmesi için şiddet ve sıklık olarak normal dereceden farklı seviyede olması gerekmektedir.

Kişilik Bozukluklarının Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kişilik bozukluklarının tedavisinin yapılması, öncelikle doğru tanı ve teşhisin yapılması ile mümkün olmaktadır. Her kişilik bozukluğu grubunda farklı bir tedavi yöntemi uygulandığı için teşhis, tedavinin en önemli aşamalarından birisi olarak bilinmektedir.

Tedavi süreçlerinde mutlaka bir psikiyatri gözetiminde ilaç takibine başlanması gerekmektedir. İlaç takibi davranışların normalleşmesine yardımcı olurken bununla beraber psikoterapi yardımıyla mevcut davranış kalıplarının da değiştirilmesi gerekmektedir.

Davranış kalıplarının değiştirilmesi farklı psikoloji kuramlarını kullanan psikoterapistler tarafından uygulanan yöntemler ile mümkün olmaktadır. Örneğin Bilişsel Davranışçı Terapi yönelimli bir terapist, düşüncelerin değiştirilmesine yönelik farklı ödevlendirmeler ile kişilik bozuklukları tedavi sürecini yürütmektedir.

Psikanalitik yönelimli bir terapist ile yürütülen seanslar ise geçmiş dönem travmalarının belirlenip düzenlenmesine yönelik bir tedavi planını içermektedir. Bu nedenle bu yönelimde seanslar daha uzun sürmektedir.

Kişilik Bozuklukları Nasıl Gruplanır?

Kişilik bozukluklarının gruplanması, üç ana grup şeklinde sunulmaktadır. Bilinen bu üç grup şu şekilde sıralanmaktadır:

  1. A Kümesi (Soğuk, Garip, Farklı): Paranoid, Şizoid, Şizotipal
  2. B Kümesi (Dürtüsel, Değişken, Dramatik): Antisosyal, Sınırda, Histriyonik, Narsistik
  3. C Kümesi (Anksiyöz, Korkulu): Çekingen, Bağımlı, OKB

Bu üç gruptaki kişilik bozukluklarının ortaya çıkma nedenleri ve belirtileri bakımından aynı kategoride oldukları bilinmektedir. A kümesi çoğunlukla olmayan şeylerin göründüğü, şüpheli davranışların söz konusu olduğu kişilik bozukluklarını kapsamaktadır.

B kümesinde bulunan kişilik bozukluklarında ise çoğunlukla dışa dönük kişilerin anormal davranışları bulunmaktadır. Örneğin Histiryonik kişilik bozukluğunda normal olmayan düzeyde cinsel arzular ve duygu durumları yaşanabilmektedir.

C kümesinde bulunan kişilik bozukluklarında ise çoğunlukla içe dönük davranışlar gösteren kişiler bulunmaktadır. İkili ilişkilerde zor iletişim kuran fakat iletişim kurduktan sonra bağımlı bir şekilde iletişimi sürdürenlerin Bağımlı kişilik bozukluğu tanısı olduğu bilinmektedir.

Üçüncü grupta yer alan OKB, takıntıların en çok görüldüğü kişilik bozukluğu olarak bilinmektedir. Sürekli el yıkama takıntısı bu kişilik bozukluğunun en sık görülen belirtisi olarak bilinmektedir.

Kişilik bozuklukları tanısını psikiyatri uzmanları koyabilir. DSM olarak bilinen uluslar arası tanı ölçütlerinden hareketle teşhisin konulmasının ardından gerekli tedavi uygulamaları yapılmaktadır.

  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli
Makale gönderim sistemimize hoş geldiniz

Galeri Alanı

828 x 478