Çocukların Korkuları Nelerdir? Hangi Yaşta Hangi Korkuları Yaşarlar?

Çocukların Korkuları

Çocukların korkuları ; İnsanlar yaşamlarını, güvenliklerini tehdit eden durumlar içine girdiklerinde korkarlar ya da kaygılanırlar; çünkü bu, hayatta kalabilmek için verilen doğal bir tepkidir. Kaygı, kişinin bir olay ya da nesne ile karşı karşıya kaldığında yaşanılan bu durumu kendi yorumlarına dayanarak bir tehdit olarak algılaması sonucu, bedensel, duygusal ve zihinsel olarak hissettiği bir huzursuzluk halidir. Dolayısıyla yaşanılan kaygıya tam olarak neyin neden olduğu belirsizdir. Korku ise gerçek, dışarıdan gelen bir tehlikeye karşı gösterilen duygusal bir tepkidir; yani kaynağı bellidir. Korkunun kaynağı belli olduğu için kişi, korku duygusuna vesile olan olay, durum ya da objeden uzaklaştığında rahatlar.

Çocukların, canavarlardan doğal afetlere kadar çeşitli konularda endişeleri vardır. Bu endişeler günlük olaylardan tetikleneceği gibi rastgele biçimde de ortaya çıkabilir. Çocukların sahip olduğu korkuları çoğu, çocuğun ayrı bir birey olarak büyüyor ve gelişiyor olmasından kaynaklanır. Ayrılık deneyimi, tüm deneyimler içinde en etkili olanıdır ve beynin duygusal merkezini harekete geçirir ve korku duygusunu tetikleyebilir. Çocuklar büyüdükçe kendilerine bakım veren insanlara da daha az bağımlı hale gelirler ve bu durum kaygılanmalarına yol açabilir. Bu korku, çocuklar büyüdükçe farklı şekillerde ortaya çıkabilir, fakat temelde aynı sorun yatar.

Çocukların korkuları

Çocukların Korkuları, yaygın olarak görülen korku ve kaygılar

Her yaş döneminin kendine özgü korkuları vardır; yani çocuk, gelişim basamaklarını atladıkça yaşadığı korkular da şekil değiştirir.

0-6 ay korkuları :

 Bebekler yüksek sesten, ani hareket eden nesnelerden korkabilirler. Kendine bakım verenden fiziksel olarak ayrılmak, onları görememek veya duyamamak, korkuya sebep olabilir.

7-12 ay korkuları :

  Genellikle yüksek seslerden ve aniden beliren nesnelerden korkmaya devam ederler. Birincil bakım veren kişileri hep yanında isterler ve yabancı yüzlere karşı utangaçlık gösterebilirler.

1 yaş çocukların korkuları:

Bu yaşta kendisine bakım veren kişiden ayrı kalmak çocukta telaşa ve korkuya sebep olabilir. Bu korku altı yaşına kadar sürebilir. Bir yerlerini incittiklerinde ya yüksek ses duyduklarında korkarlar

2 yaş çocukların korkuları : 

Bu yaştaki küçük çocuklar sıklıkla hayvanlardan ve büyük nesnelerden korkma eğilimindedirler.  Karanlık odalardan korktuklarını ifade edebilirler ve geceleri ayrı odalarda uyumak istemeyebilirler. Küçük çocuklar en çok düzen ve rutin olduğu takdirde rahat hissederler, yani çevrelerindeki büyük değişimler de potansiyel endişe kaynağı durumundadır.

3-4 yaş çocukların korkuları :

Bu dönemde çocuklarda bağımsızlık isteği ortaya çıkar ve “ Hayır ben yaparım”, “Kendim yapacağım” gibi cümleler kurarlar. Karanlıktan, hayvanlardan, gördükleri rüyalardan korkabilirler. 

Çocukların korkuları

5-6 yaş korkuları :

 Bu çağda çocuklar fiziksel olarak zarar görmekten ve “kötü insanlardan” korktuklarını dile getirebilirler. Gerçekte olmayan kötü şeyleri hayal etmeye başladıkları zaman, oynadıkları oyunlar da bu konularla ilgili olabilir. Hayaletler, cadılar ya da doğaüstü başka varlıklar ile ilgili kaygı duyduklarını ifade edebilirler. Gök gürültüsü ve şimşek de onları ürkütebilir. Kendi başlarına kalmak ya da yalnız uyumak, ayrı bir kişi olarak gelişimlerini henüz tamamlamadıkları için endişe verici olabilir.

7-8 yaş çocukların korkuları :

 Yalnız kalma korkusu sıkça görülür. Kendi başlarına oynuyor olsalar dahi yanlarında birinin olmasını isteyebilirler. Ölümden bahsedebilirler ve araba kazaları gibi kendilerine zarar verecek şeylerden endişelenmeye başlayabilirler. Karanlık korkusuyla devam edebilir.

9-12 yaş çocukların korkuları : 

Bu yaştaki çocukların korkuları, sınav ve test korkusu gibi okuldaki başarılarıyla ile ilgili endişelere sahip olabilirler. Bu dönem en ağır basan korku başarısızlık korkusudur.  Daha bağımsız ve sosyal biri haline geldikçe, kendilerini başka insanlarla karşılaştırmaya da başlarlar ve bu da kaygılanmalarına yol açabilir. Bazı çocuklar büyümek için hevesli gözükse de, büyümekten şikâyet edebilir ve bunu istemediklerini dile getirebilirler. Çocuklar, kendilerini anlamak için akranlarına yönelirler, dolayısıyla bir çocuk akranları hakkında ne kadar çok düşünürse, o kadar çok endişelenir.

Ergenlik dönemi korkuları :

 Bu dönemdeki korkunun kaynağı kişisel ilişkiler olabilir. Okulda yaşadıkları sorunlar, arkadaşlık ilişkileri ile ilgili evdeki yetişkinlerin yardımına ihtiyaç duyabilirler.

Çocuklar bu kaygılarla nasıl baş edebilirler?

Çocukların korkuları

Küçük çocukların korkuları, onlara güvence sağlayan ve endişelerini gidermeye çalışan şefkatli ebeveynleri ile kurdukları ilişkiler sayesinde hafifler.

1. Güven veren ilişki 

Çocuklar kaygılandıkları zaman, ihtiyaç duydukları desteğin kaynağı en yakın bağlarıdır. Çocukların endişelerini dinlemek, duygularını kabul etmek ve onların yanında olmak korkularını hafifletmeye yardımcı olur. Çocukların korkularını anlamaya çalışmak ve her zaman onların yanında olduğunu hissettirmek, çocukların kendilerini iyi hissetmelerini sağlayacaktır.

2. Oyun oynamak

 Oyun oynamak çocukların etraflarındaki dünya ile etkileşime geçmelerinin bir yoludur. Çocuklar oyun oynadıkça, beyinleri sinyalleri birleştirebilir ve korkunun duygusal sistemlerini ele geçirme ihtimali de düşer. Bu durumlarda yardımcı olabilecek geleneksel oyunlara örnek olarak saklambaç, ce-e oyunu, kutu oyunları ve risk ile korku içeren hikâye anlatma oyunları verilebilir.

3. Cesaret

5 ila 7 yaşın altındaki çocukların, prefrontal kortekslerindeki entegrasyon eksikliği nedeniyle cesaret gösterme yetileri yoktur. Tek seferde yalnızca bir yoğun duyguyu hissedebilirler, bu yüzden korkuları onları bunaltabilir ve çocuklar sinirlenebilir veya saldırganlaşabilirler. 6 yaşındaki ve daha küçük çocukların yeni ya da korkutucu deneyimlere güvendikleri birinin desteğiyle adım atmaları daha iyi olacaktır. Daha büyük çocuklar için, canlarını sıkan şeyi dile getirmelerine yardımcı olmak işe yarayacaktır.

4. Gözyaşı

Bazen yapılacak tek şey ağlamak ve hayal kırıklıklarıyla yüzleşmektir. Bu, kişinin korkularının giderek azalmasına ve endişelerine karşı daha dayanıklı olmasına yol açacaktır.  

Beyin, ayrılığın öngörülmesi ya da gerçekleşmesi durumunda harekete geçmesi gereken karmaşık bir uyarı sistemidir. Çocuklar büyüdükçe, korku ve kaygıları da artan gelişimlerine benzer şekilde değişimler gösterir. Hayatlarındaki yetişkinlerin rolü; onlarla derin ilişkiler kurmak, onları dinlemek ve çocukların korkuları kabul etmek, temkinli olmalarına yardımcı olmak, gerektiğinde ağlamalarını ve cesaretli davranmalarını sağlamaktır.  

Kaynak:

*Seyitoğlu, F. (2017). Çocuklarda 20 Psikolojik Problem ve Çözümü. İstanbul: HayyKitap.

*Taner, I. Yasemen. (2011). Ah Bir Büyüse. İstanbul. Doğan kitap

Bir önceki yazımız olan Çocuklara Okumayı Sevdirmenin Yolları başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Yazıyı Değerlendir
[Toplam: 0 Ortalama: 0]
  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli
Makale gönderim sistemimize hoş geldiniz

Galeri Alanı

828 x 478