Travma Sonrası Stres Bozukluğu

Travma Sonrası Stres Bozukluğu

Travma Sonrası Stres Bozukluğu Türleri nelerdir?

Bazı insanlar travmatik olayın üzerinden aylar, yıllar geçse bile iyileşme gösteremez ve travmadan dolayı stres bozukluğu yaşarlar. Bu kişiler sık sık olayı tekrar yaşıyor gibi görüntülerini (flashback) görebilir veya onlarla ilgili kabuslar görebilir. Bu kişiler stresten dolayı rahatlayamaz, konsantre olamaz,hatta uyku problemi çekebilirler. Bu durumda travma sonrası stres bozukluğundan bahsedilebilir. Travma sonrası stres bozuklukları üç başlıkta incelenebilir. Bu başlıklar aşağıdaki gibidir:

  1. Travmanın anılarından kurtulamamak.
  2. Travmayı hatırlatan durumlardan kaçmaya çalışmak.
  3. Aşırı derece tetikte olma belirtileri.

Travma Anılarından Kurtulamamak

Travma anılarından kurtulamamak, çok rahatsız edici bir durum olup beraberinde beklenmedik şekilde oluşan bazı belirtileri beraberinde getirmektedir. Travmayı tekrar yaşıyormuş gibi görüntüler (flashback) veya kabuslar görmek, olayı hatırlatan bir şey olmasa bile sürekli akla gelmesi, olay hatırlandığında çarpıntı, terleme gibi bedensel rahatsızlıkların oluşması bu belirtilere örnek olarak gösterilebilir.

Travmayı Hatırlatan Durumlardan Kaçmak

Travma Sonrası Stres Bozukluğu

Travma yaşayan kişiler tarafından rahatsız edici olarak nitelendirilen durumlar arasında travmayı hatırlatan durumlardan kaçmakta bulunur. Duygusal olarak uyuşuk olmak ve travmayı hatırlatan insanlardan, olaylardan, aktivitelerden kaçınmak ve uzak durmak gibi belirtileri ile kendini belli eder.

Aşırı Derecede Tetikte Olma

Kişi yaşanan travma sonucunda aşırı derecede tetikte olabilir ve stres bozukluğu yaşayabilir. Bu durumun belirtileri uymak ve konsantre olmakta zorlanmak, tedirgin olmak, hemen sinirlenmek ve öfkelenmek, en ufak seslerde bile irkilmek şeklinde örneklenebilir. Bu durum travma sonrası stres bozukluğu durumuna bir örnektir.

Anksiyete Bozukluğu

Travma Sonrası Stres Bozukluğu

Anksiyete hayatın bir parçasıdır. Vücudumuzun bize bir tehlikenin veya hatanın olduğunu haberdar etmesidir. Bizim için zarardan uzak durmayı ve tehlike anında hemen hareketlenip kendimizi korumamızı sağlar. Fakat bazı kişiler için bu anksiyete sürekli ve bunaltıcı bir hal alabilir. Kişinin günlük aktivitelerini yerine getirmesine engel olabilir. Bu durum “anksiyete bozukluğu” adı verilen bir hastalık olarak görülür. Travma sonrası stres bozukluğu da anksiyete bozukluklarından birisidir.

Travmadan Sonra Yaşanan Normal Anksiyete ve TSSB Arasındaki Farklar

Travma sonrası yaşanan normal anksiyete ile travma sonrası stres bozuklukları arasında bazı farklar vardır. Bir trafik kazasından sonra korkutucu düşünceler veya görüntüler, uyumak veya konsantre olmakta zorlanma, kazadan günler, haftalar sonra bile tedirgin ve sinirli hissetmek daha sonrasında normale dönmek normal anksiyete olarak nitelendirilirken kaza ile ilgili sürekli, kronik, rahatsız edici, beklenmedik görüntüler veya kabuslar görmek, travma geçtikten uzun süre sonra aniden duyguların taşması ve kaza anını tekrar tekrar yaşıyor gibi olmak travma sonrası stres bozukluğu olarak nitelendirilecektir. Birisinin ani ölümüne şahit olduktan sonra yalnız kalmayı tercih etmek, olay ile ilgili insanlardan ve yerlerden uzak durmak ve aile ya da arkadaşlarla olan aktivitelere katılmamak normal anksiyeteyken ne olursa olsun ölen kişiyi hatırlatan her şeyden, herkesten uzak durmak, her şeye karşı ilgisiz olmak ve aile ya da arkadaşlardan aylarca veya yıllarca uzak durmak travma sonrası stres bozukluğudur.Yaşamı tehdit eden bir doğal afetten, eşyalarını kaybettikten sonra korkmak, öfkeli ve sinirli olmak yine normal anksiyete olarak sayılırken doğal afete şahit olduktan sonra uzun süre olsa bile ciddi ve tekrarlayan sinirlilik, tedirginlik hali, uykusuzluk ve dikkat kaybı travma sonrası stres bozukluğu olarak sayılır.

Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Travma Sonrası Stres Bozukluğu Tedavisi

Travma ve stres bozukluğu yaşayan herkesin tedavi görmesi gerekmez. Normalde zaman geçtikçe ve aile, arkadaş veya çevrenin yardımıyla travmadan sonra kişiler iyileşebilir. Fakat belirtiler birkaç haftayı geçerse ve zaman içinde azalmak yerine hayatı etkiler hale gelirse bir profesyonele danışmak gerekecektir. Travma sonrası stres bozukluğu ve diğer anksiyete bozuklukları için tedavi gören kişilerin çoğu tedaviye cevap verir ve hayatlarının kalitesinde yükselme görülür. Anksiyete ve travma sonrası stres bozuklukları için uygulanan tedavilerin bazıları aşağıdaki şekildedir:

  1. Bireysel davranış tedavisi. (BDT)
  2. Maruz kalma terapisi. (exporsure therapy)
  3. Anksiyete ile baş etme programları.
  4. Göz hareketleri işe duyarsızlaştırma ve yeniden işleme programı. (EDMR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing))
  5. İlaç tedavisi.
  6. Nörofeedback.

Travma sonrası stres bozukluğu ve anksiyete bozukluğu yaşayanlara profesyonel kişiler tarafından yukarıda belirtilen tedaviler uygulanabilir. Tedavi sonrası TSSB ya da anksiyete bozukluğu olan kişilerin büyük çoğunluğu tedaviye cevap vererek iyileşebilmektedir. Ancak belirtmek gerekir ki her hastanın yukarıda bulunan bu tedavilere cevap vermesi beklenemez.

Yazıyı Değerlendir
[Toplam: 0 Ortalama: 0]

Bir önceki yazımız olan Hamilelik Nasıl Anlaşılır? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli
Makale gönderim sistemimize hoş geldiniz

Galeri Alanı

828 x 478